Türkiye'nin Müzeler Dolusu Kültür Hazinesi Yurtdışında

Türkiye'nin Müzeler Dolusu Kültür Hazinesi Yurtdışında

Geçmişte Türkiye’nin farklı şehirlerden yurt dışına kaçırılan kültür hazinesi niteliğinde tarihi eserler, yabancı ülkelerin müzelerinde sergileniyor.

Türkiye'nin Müzeler Dolusu Kültür Hazinesi Yurtdışında
Türkiye'nin Müzeler Dolusu Kültür Hazinesi Yurtdışında
  • Yazar: Aykut DÖŞEMECİOĞLU
  • E Posta: aykutd91@gmail.com
  • Telefon:

Geçmişte Türkiye’nin farklı şehirlerden yurt dışına kaçırılan kültür hazinesi niteliğinde tarihi eserler, yabancı ülkelerin müzelerinde sergileniyor. ABD, Almanya, Avusturya, Danimarka, İngiltere, İsviçre, Rusya, Hollanda gibi ülkelerin müzelerinde sergilenen eserler arasında Konya Beyhekim Mescidi mihrabı, Hacı İbrahim Veli Sandukası, Seyyid Mahmut Hayrani Türbesi’ne ait sanduka, 2. Selim türbesinden çalınan çini pano, Zeus Sunağı, Tursus Lahdi, Kumluca Hazinesi’nin bir bölümü, Milet Pazar Yeri kapısı, boğa başı figürlü altın bilezik, Hitit Kadehi, Mescid-i Nebevi tasvirli İznik çinisi gibi önemli eserler var. Boyut olarak küçük eserlerin yanında tonlarca ağırlıktaki dev yapıların ilginç kaçırılma öyküleri var.

 

Türkiye’nin yurtdışında en önemli hazinelerinden biri Selçuklu payitahtı Konya’daki Beyhekim Mescidi’nden çinili mihrabı. Kaçakçılar tarafından 1907 yılında mihrabın çinilerinin tümü yerinden sökülerek Almanya’ya kaçırılmış. Eser, şu anda yine Anadolu kökenli eserlerin yer aldığı Berlin Müzesi’nde bulunuyor. Paha biçilemez kıymetteki mihrap, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın yurtdışındaki kültür varlıklarını araştırmak için görevlendirdiği ekiplerinin listesinde yer alıyor. Konya Büyükşehir Belediye Başkanı Tahir Akyürek, mihrabın yeniden ait olduğu topraklara kazandırılması için çalıştıklarını belirtiyor. 

 

Başka önemli bir eser ise ahşap işleme sanatının nadide örneklerinden Şeyh Hacı İbrahim Veli Sandukası. 1905 yılından beri, çalınarak götürüldüğü Almanya’nın başkenti Berlin’de Doğu Asya İslam Sanatları Müzesi’nde (Museum für Ostasiatische Kunst) sergilenen sandukanın ana vatanına ne zaman döneceği belli değil. Hacı İbrahim Veli’nin torunlarından 76 yaşındaki Erkök Avcıoğlu, vatanından uzaklara götürülen Şeyh Hacı İbrahim Veli Sandukası için yarım asırdır mücadele ediyor. Avcıoğlu, mahkeme kararıyla Almanya’daki sandukanın türbeye ait olduğunu tespit ettirmiş. Avcıoğlu, 1990’lı yılların ortalarında Kültür ve Turizm Bakanlığı’na başvurarak, sandukanın Almanya’dan istenmesi için girişimde bulunduğunu belirtiyor. Bakanlığın defalarca sandukayı istediğini ifade eden Erkök Avcıoğlu, şöyle diyor: “Alman müze yetkilileri ‘Sanduka bize hayırsever biri tarafından bağışlandı.’ diyor. Nezaketimden dolayı sandukanın aşırıldığını söylemek yerine ‘misafir ediliyor’ diyorum. Ama bu misafirlik süresi artık çok uzadı. Misafirin ait olduğu topraklara dönme vakti geldi.”Seyyid Mahmut Hayrani Türbesi’ne ait Sanduka’nın Danimarka’da olduğu belirtiliyor. 2. Selim, 3. Murat, Eyüp Sultan türbeleri ile 1. Mahmud Kütüphanesi ve Piyale Paşa Camii’nden kaçırılan çini panolar ise Fransa’daki meşhur Louvre Müzesinde. Sultan II. Selim Türbesi’nden çalınan paha biçilemez çini panonun yerinde bugün sahtesi duruyor. Mescid-i Nebevi tasvirli İznik çinisi de yine Louvre Müzesi’nde sergileniyor.

Antalya Müzesi’nde 14 parçalık bölümü sergilenen Kumluca Hazinesi’nin (Sion Eserleri), 18 parçalık bölümü de Washington’da Dumbarton Oaks Müzesi’nde. Mersin’den Kaçırılan Tursus Lahdi, ABD’nin devlet müzesi olan New York’taki Metropolitan Müzesi’nde Sergileniyor. Metropolitan Müzesi’nde sergilenen diğer bir eser de Milat’tan önce 13. yüzyıldan kalma Hitit Kadehi. Diğer kaçırılan bir eser de boğa başı figürlü altın bilezik. ABD’de bulunan Jean Paul Getty Müzesi’nde bulunuyor. 

Milat’tan önce 2. yüzyıldan kalma Zeus Sunağı’nın ise ilginç bir yurt dışına kaçırılma öyküsü var. 1870 yılında İzmir-Aydın karayolunun yapımı sırasında Alman yol mühendisi tarafından kestirilip parçalara ayrılarak deniz yoluyla Almanya’ya kaçırıldığı belirtiliyor. Muhteşem anıt Berlin Müzesi’nde sergileniyor. Her yıl, 1 milyondan fazla ziyaretçi tarafından ziyaret ediliyor.

Türkiye’de Pergamon (Bergama) antik kentinin bulunduğu Akropolis bölümünde ise anıtın sökülüp götürüldüğü yer boşluk olarak duruyor.

 

Milet Pazar Yeri kapısı (Agora Kapısı) da 120-130 yılları arasında, İmparator Hadrian döneminde inşa edilmiş. Alman arkeolog Theodor Wiegand, 1903 yılında yapıyı bulmuş. 1907-1908 yıllarında 750 tonluk yapı, parça parça kaçırılmış.

Halikarnas Mozalesi, Bodrum’dan İngilizler tarafından yasa dışı olarak taşınarak, İngiltere’ye götürülmüş. British Museum’da sergilendiği belirtiliyor. Milat’tan önce 1. yüzyıldan kalan Samsat Steli olarak bilinen mezar taşının Karkamış’ta kazı yapan bir İngiliz arkeolog tarafından 1911 yılında Suriye üzerinden İngiltere’ye kaçırıldığı biliniyor. 

 

Bu eserler dışında yabancı ülkelerin hem müzelerinde hem şahıs koleksiyonlarında Türkiye'den kaçırılan tarihi eserler var.

türkiyenin eserleri yurtdışında
Sende Yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
Diriliş Ertuğrul İlk Sırada!
Diriliş Ertuğrul İlk Sırada!
Ferhat Göçer Basın Toplantısını İptal Etti
Ferhat Göçer Basın Toplantısını İptal Etti